
Wino, Wołowina, Argentyna — z notatnika w Mendozie po fizykę krwistego lomo (Lifting wydania z 2010 r.)
Argentyńczycy mają wszystko: tropiki, lodowce i Wołowinę pisaną wielką literą. Odświeżona opowieść znad parrilli w Mendozie z trzema przepisami gotowymi do kuchni.
Założyciel Culina365 • Przepisy sprawdzone osobiście i chemia smaku
Parrilla — to słowo należy zapamiętać zanim przekroczy się próg jakiejkolwiek restauracji w Argentynie lub Urugwaju. Wołowina z pampasów zasługuje tu na wielką literę: wolno żuje trawy i ziółka bez stresu, zanim zostanie rozebrana zgodnie ze starą hiszpańską sztuką na żebra (asado de tira cięte w poprzek kości w pasy 3 cm), kiełbaski chorizos i królową rusztu — polędwicę lomo de chorizo.
Znajomy Argentyńczyk Stefan Ibarra, potomek polskich emigrantów i chyba jedna z niewielu osób mówiących tam płynnie po polsku, na widok niektórych grillowanych podrobów uśmiechnął się tylko z wyższością o głowę wyższego mężczyzny i powiedział krótko: „Nie pytaj”. Z lomo pytać jednak warto o każdy gram. W małej restauracji w Mendozie, stolicy argentyńskiego wina, rozpłynęło się na talerzu dobre trzy czwarte kilograma krwistego mięsa jugoso w towarzystwie czerwonego Malbeca od Weinerta.
Dlaczego ten duet działa z biologiczną precyzją? Na palniku i ruszcie obowiązuje bezwzględna prostota: polędwicę nacieramy wyłącznie czosnkiem z oliwą, pieczemy po 5 minut z każdej strony do rubinowych 54 °C w rdzeniu (europejską kropką nad i bywa gałązka świeżego rozmarynu), a dopiero na talerzu posypujemy ją obficie grubą solą. Kryształy soli w połączeniu z wypływającymi sokami tworzą naturalny sos własny — a w kieliszku wkraczają do gry taniny wysokogórskiego Malbeca, które wiążą białka śliny i oczyszczają podniebienie po tłuszczu wołowym.
Winnice Mendozy żyją w swoistym raju pod monumentem Andów i szczytem Aconcagua. Prekolumbijskie kanały irygacyjne Inków, rozwinięte potem przez Hiszpanów, rozprowadzają krystaliczną wodę z jedynej rzeki Mendoza plastikowymi rurkami wprost pod korzenie na kamienistej pustyni. Ponieważ praktycznie nie ma tu niespodziewanych deszczy ani chmur, w Mendozie nie ma „złych roczników”. Podczas degustacji w słynnej winnicy Catena Zapata widać na własne oczy fizykę wysokości 500–1500 m n.p.m.: im wyżej rośnie winorośl, tym większe są dobowe wahania temperatur; im większe wahania, tym grubszą skórkę buduje winogrono, gromadząc więcej barwników i tanin. W upalne popołudnia ratuje z kolei chłodne Chardonnay od Weinerta (oraz świadomość, że 75% argentyńskiego wina powstaje właśnie tu).
Z kronikarskiego obowiązku i ku pokrzepieniu upalnych dni warto wspomnieć też o piwie Quilmes założonym w 1888 roku przez niemieckiego imigranta Otto Bamberga (szczególnie o ciemnych odmianach Stout i Red — „o obydwóch śnię, obydwóch chcę”), o starej hiszpańskiej lekcji z Toledo („Una cerveza grande fría, por favor”) oraz o argentyńskim klejnocie deserowym — kajmaku dulce de leche jedzonym z marakują lub z puddingiem ze słodkiego ziemniaka przełamanym kwaśnym jogurtem.
Na trasie od przesiadkowego Madrytu (obowiązkowy postój żarłoka w Museo del Jamón!) przez 14-milionowe Buenos Aires (siadaj zawsze tam, gdzie jest dużo tubylców, zajrzyj do Museo Nacional de Bellas Artes, ale zdejmij złotą biżuterię zanim podzielisz los koleżanki ze złotym słonikiem), promem do Colonii del Sacramento i nocnym sypialnym autobusem do grzmiących wodospadów Iguazú (12–14 godzin w pozycji leżącej zamiast drogiego lotu — choć kanapka w parku kosztuje tam 12 dolarów!), aż po Uspallatę i Most Inków — wszędzie wraca trójka najprostszych smaków tej wyprawy.
Pierwodruk tego reportażu ukazał się 15 grudnia 2010 r. na Kurier365.pl (ID: 88). W wydaniu Culina365 połączyliśmy go bezpośrednio z trzema zmodernizowanymi kartami przepisów do wypróbowania od ręki w kuchni: Argentyńską Polędwicą z Parrilli (Ortodoks 4h vs Patelnia 12 min), Guacamole z 20-minutową „mocą urzędową” oraz Naleśnikami z Kajmakiem Dulce de Leche (z naszym żelaznym ostrzeżeniem BHP przed gotowaniem puszki bez przykrycia wodą!).
Polędwica Wołowa z Parrilli & Asado de Tira (Lomo al Grill)
Autentyczna argentyńska wołowina lomo de chorizo z reportażu „Wino, wołowina, Argentyna”: żar quebarcho lub patelnia 5+5 min na jugoso 54 °C i sól na talerzu.